Wat zelfbouw oplevert
Het sterkste argument voor zelf maken is maatwerk. Een nis van 78 centimeter breed, een schuine wand, een plafond dat afloopt: daar bestaat geen fabriekskast voor. Het tweede argument is de indeling. U bepaalt zelf hoeveel planken erin komen, op welke hoogte en met welke diepte, en dat is precies waar standaardkasten vaak tekortschieten voor een specifieke verzameling. Wie beschikt over een cirkelzaag en enige ervaring, maakt een eenvoudige kast in een weekend.
Waar het geld in gaat zitten
De plaatmateriaalkosten vallen doorgaans mee; het glas is de grote post. Gehard glas op maat met geslepen randen kost per plaat al gauw enkele tientjes, en een kast met vier zijden en drie legplanken heeft er zeven nodig. Daar komen scharnieren, magneten of sloten, plankdragers en eventueel verlichting bij. Reken het eerlijk door voordat u begint: bij een eenvoudige rechthoekige kast is een fabrieksmodel vaak niet duurder, en dan hebt u de uren nog niet meegeteld.
De lastige onderdelen
Twee dingen maken of breken een zelfgebouwde vitrine. Het eerste is haaksheid: een kast die een paar millimeter uit het lood staat, laat de deuren niet meer sluiten en dat is achteraf nauwelijks te herstellen. Het tweede zijn de glasdeuren. Scharnieren voor glas zonder lijst vragen gaten in het glas die u niet zelf kunt boren, en glas in een houten lijst vraagt een sponning die precies past. Wie hier onzeker over is, kan de kast zelf maken en de deuren laten maken.
Veiligheid bij zelfbouw
Gebruik voor alle glasdelen gehard of gelaagd glas, ook al is gewoon floatglas goedkoper. Een legplank van floatglas die breekt onder gewicht, valt in scherven op de planken eronder en neemt de hele inhoud mee. Laat de randen slijpen, want een onbewerkte glasrand snijdt bij het inzetten. En veranker een hoge zelfgebouwde kast altijd aan de muur: zelfbouw is doorgaans lichter dan fabriekswerk en daardoor eerder topzwaar.
De tussenweg
Veel verzamelaars komen uit op een mengvorm die zelden genoemd wordt: een bestaande kast of boekenkast ombouwen. Een open kast krijgt glazen deurtjes, of een oude linnenkast wordt van binnen voorzien van verlichting en glazen planken. Dat kost een fractie van een nieuwe vitrine, levert vaak mooier hout op dan nieuw plaatmateriaal, en het zwaarste werk, het haaks en stevig maken van de kast, is dan al gedaan.
